Bugünkü ilçe yapılmamızla ilgili haberde de belirtildiği gibi tarihin şanlı başkenti yeryüzünde maddi ve manevi ilimlerin gelişmesini sağlayan onlarca ilkin ve tekin merkezi, Selçuklu ve Osmanlı devletinin omurgasın oluşturan devlet ve siyaset adamlarıyla kahramanların membaı Aksaray akla ziyan gerekçelerle 56 yıl süren ve yeryüzünden yokmuş gibi âdete silinmesine sebep olan 2. ilçelik prangasına çarptırıldı.!!!
Aksaray ilçe yapılırken 4 milletvekili vardı.
Tek parti atamasıyla Aksaray Milletvekili yapılan bu 4 kişiden biri Sındırgı’lı Ahmet Süreya Örgeevren,2. si Bulgaristan’ın kuzeyindeki Ziştov şehrinde doğan Mehmet Yaşar Özey,3.sü Uşak doğumlu Besim Atalay iken lütfen babından 4.sü ise Aksaraylı Ali Rıza Arıbaş.
Aksaray milletvekillerinin isimleri sorgulanırken” Rıza Nisari Bey ya da Ali Rıza Arıbaş olarak belirtilen vekilin 1882’de Aksaray’da doğduğu.
Rüştiye mezunu olduğu. Aksaray Belediyesi Kâtipliği ve Sandık Eminliği yaptığı.
Koçhisar Tahsil Memurluğu, Aksaray Mal Müdür Yardımcılığı, Bor İlçesi Mal Müdür Yardımcılığı, Aksaray Âgsar ve Agınam Kâtipliği,.
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Aksaray Şubesi Yönetim Kurulu Üyeliği, Aksaray Cezaevi Müdürlüğü, TBMM IV. Dönem Aksaray Milletvekilliği yaptığı ve İstiklâl Madalyası sahibi, evli ve altı çocuk babası olduğu belirtiliyor.
Bu bilgilerden de anlaşılacağı gibi Ali Rıza Arıbaş’ın sadece Aksaray’da doğmadığı, Vekilliğine kadarda buralarda yaşadığı ve 1930 tarihli Türkiye haritasına bakıldığında ilçeliğe düşürülme iddialarının asılsız olduğunu da(*)
Kızılırmak tan başlayıp şu anki Aksaray ilinin sınırlarının haricinde o zaman şu anki Konya ilinin Cihanbeyli ve Kulu ile Altınekin ve Aksaray ile Ereğli arasındaki toprakların tamamıyla Obruk kervan sarayının bulunduğu Obruktan ile Melendiz ve Hasandağıyla Hasan dağının arkasına doğru uzanan.
Ankara ilinin Şereflikoçhisar ve Evren ilçeleriyle günümüzde Nevşehir ilinin ilçesi olan Gülşehir o zamanki ismiyle Arapsun ve vatandaşlar tarafından Dobada olarak bilinen Nevşehir’in Acıgöl ilçeleriyle birlikte Tuz gölünün tamamı da sınırları içinde olan Aksaray’ı bildiği den Aksaray’ın vilayetliğinin lağvedilmesi için öne sürülen iddianın asılsızlığında bilen olarak ekmeğini yiyip, suyunu içtiği ve havasını soluduğu Aksaray’ı savunması gerekirdi.
Doğup büyüdüğü kendisiyle birlikte bakmak mecburiyetinde olduklarının rızıklarını da kazandığı yani ekmeğini yiyip ,suyunu içip havasını soluduğu Aksaray’ı savunmazken Uşak doğumlu olan 1920’de Aksaray’ın ilk ilçelik esaretinden kurtulmasını sağlayan kanunu destekleyen Besim Atalay bu haksızlığa karşı çıkıyor.
Besim Atalay konuşmasında” “… biliyorum ki söyleyeceğim söz, Aksaray’ın başına gelmiş olan bu derdi kaldırıp atmayacaktır.
Bile bile söylüyorum. …hem bilirim hem söylerim. Çünkü ben üç devredir Aksaray’ın mebusuyum.
Orayı sevdim, oranın hayrına çalışmaya söz verdim.” Diyor.
Atalay, konuşmasının devamında kanun layihasının acele hazırlandığı görüşünü savunmuştur.
Aksaray’ın nüfus ve ekonomik gelirinin yüksekliğini istatistiklerle ortaya koymaya çalışmıştır.
Ayrıca Aksaray’ın Cumhuriyet ile birlikte gelişmeye başladığını, ileride mamur vilayetlerden biri olacağını sözlerine eklemiştir (Zabıt Ceridesi, 1933: 197).”
Atalarımızın ”Duyduğunun hiç birine, gördüğünün ise yarısına inan” sözleri ile çıkmadık canda umut olduğu gerçeğiyle Ali Rıza Arıbaş’ın o zamanki akla ziyan tutumundan pişman olduysa Mevla’mızın kendisini af etmesini, olmadıysa iki elimin ahirette yakasında olacağının bilinmesini.
Besim Atalay’ı ise akıma her geldiğinde hayırla yed edeceğimin bilinmesi ve günümüz siyasetçileriyle Mülki ve mahalli idarecilerinin de yapıp yapmadıklarının bir asır veya asırlar boyunca unutulmayacağı gerçeğiyle gerekeni yapmalarını diliyorum.
Rabbim yar ve yardımcımız olsun.
